Kaldırma Ekipmanları
Asılı Erişim Donanımı Periyodik Kontrolü
Cephe platformu ve asılı erişim sistemlerini; çalışma platformu, askı konstrüksiyonu, çelik halatlar, kaldırma mekanizmaları, emniyet halatları, düşme önleyiciler, sınır şalterleri ve kumandalarla birlikte değerlendirerek raporluyoruz.
Genel Tanım
Asılı Erişim Donanımı Nedir?
Asılı erişim donanımı; çalışanların bina cephesi, yüksek yapı veya benzeri çalışma bölgelerine erişmesini sağlayan, taşıyıcı askı sistemi üzerinden çelik halatlar yardımıyla yükseltilip indirilebilen çalışma platformu ve buna bağlı güvenlik bileşenlerinin bütünüdür.
Asılı erişim donanımları cephe temizliği, bakım, onarım, kaplama ve montaj çalışmalarında kullanılabilir. Geçici olarak kurulan asılı iskeleler ile yapıya kalıcı olarak monte edilmiş bina bakım üniteleri farklı tasarımlara sahip olabilir.
Periyodik kontrol yalnızca platformun yukarı ve aşağı hareket ettirilmesinden oluşmaz. Platform konstrüksiyonu, askı kolları, karşı ağırlıklar, ankrajlar, taşıyıcı ve emniyet halatları, palangalar, düşme önleme tertibatları, kumandalar ve elektrik sistemi birlikte değerlendirilir.
Sistemin güvenliği; askı noktalarının taşıma kapasitesi, halatların doğru güzergâhı, karşı ağırlıkların sabitlenmesi, platformun dengesi ve bağımsız emniyet sistemlerinin çalışmasına bağlıdır.
Halat değişimi, motor bakımı, elektrik onarımı veya platform tadilatı periyodik kontrolün yerine geçmez.
Neden Önemlidir?
Askı, Kaldırma ve Düşmeyi Önleme Sistemlerini Birlikte Değerlendirin
- Askı kolları, ankrajlar ve taşıyıcı konstrüksiyondaki uygunsuzlukların belirlenmesine yardımcı olur.
- Taşıyıcı ve emniyet halatlarındaki aşınma, tel kopması ve deformasyonların tespitini destekler.
- Kaldırma motoru, palanga, fren ve düşme önleyici tertibatların değerlendirilmesini sağlar.
- Platform korkulukları, tabanı ve bağlantılarındaki fiziksel sorunların belirlenmesine yardımcı olur.
- Üst sınır, aşırı eğim, aşırı yük ve acil durdurma sistemlerinin kontrol edilmesini sağlar.
- Muayene ve fonksiyon testi sonuçlarının ekipman bazında kayıt altına alınmasını sağlar.
Kontrol Kapsamı
Asılı Erişim Donanımı Kontrolünde Neler İncelenir?
Aşağıdaki maddeler genel kontrol kapsamını gösterir. Nihai muayene ve deney adımları donanımın tipine, kurulum biçimine, kapasitesine ve güncel zorunlu kontrol kriterlerine göre belirlenir.
Ekipman kimlik bilgileri
Marka, model, seri numarası, üretim yılı, platform kapasitesi, kişi sayısı, platform uzunluğu ve çalışma yüksekliği kayıt altına alınır.
Kurulum ve teknik proje
Askı sistemi, ankraj noktaları, platform yerleşimi, halat güzergâhları ve üretici kurulum dokümanları değerlendirilir.
Çalışma platformu
Platform tabanı, ana taşıyıcı profiller, modül bağlantıları, kaynaklar ve birleşimler deformasyon, korozyon ve fiziksel hasar açısından incelenir.
Korkuluk sistemi
Üst ve ara korkuluklar, tekmelikler, uç kapamalar, giriş bölümü ve düşmeyi önleyici platform çevresi değerlendirilir.
Askı kolları
Çatı veya yapı üzerindeki askı kolları, bağlantılar, uzatma elemanları, çaprazlar ve sabitleme noktaları incelenir.
Karşı ağırlıklar
Karşı ağırlıkların miktarı, yerleşimi, kilitlenmesi, işaretlenmesi ve sistemle uyumu kontrol edilir.
Ankraj ve sabitlemeler
Askı sisteminin yapıya bağlandığı ankrajlar, taban elemanları, cıvatalar, kelepçeler ve erişilebilir bağlantılar değerlendirilir.
Taşıyıcı halatlar
Ana çelik halatlar tel kopması, aşınma, ezilme, korozyon, bükülme, çap değişimi ve uygun sabitleme açısından incelenir.
Emniyet halatları
Bağımsız emniyet halatlarının güzergâhı, bağlantıları, fiziksel durumu ve düşme önleyici sistemle ilişkisi değerlendirilir.
Halat uç bağlantıları
Halat soketleri, klemensler, yüksükler, kilitlemeler ve diğer uç bağlantıları uygunluk ve fiziksel durum açısından kontrol edilir.
Kaldırma mekanizmaları
Palangalar, kaldırma motorları, redüktörler, dişliler, tahrik düzenleri ve erişilebilir mekanik bağlantılar incelenir.
Fren sistemleri
Her kaldırma ünitesine ait frenlerin platformu durdurma ve yük altında güvenli biçimde tutma fonksiyonları değerlendirilir.
Düşme önleyici tertibat
Aşırı hız veya taşıyıcı sistem arızasında platformu emniyet halatı üzerinde durduran güvenlik tertibatları kontrol edilir.
Platform dengeleme sistemi
Platformun yatay konumunu izleyen eğim sistemi, ikazlar ve hareket kısıtlama fonksiyonları değerlendirilir.
Üst sınır şalterleri
Platformun askı sistemine veya üst engellere yaklaşmasını sınırlayan üst limit sistemleri fonksiyonel olarak denenir.
Acil durdurma
Acil durdurma butonlarının erişilebilirliği, işaretlenmesi ve bütün hareketleri güvenli biçimde durdurması kontrol edilir.
Acil indirme sistemi
Enerji kesintisi veya ana sistem arızasında platformun güvenli biçimde indirilebilmesini sağlayan düzen değerlendirilir.
Kumanda sistemi
Yükseltme, indirme, seçici kumandalar, butonlar, yön işaretleri ve istem dışı hareketi önleyen düzenler kontrol edilir.
Elektrik sistemi
Elektrik panosu, enerji kablosu, fişler, bağlantılar, motor kabloları, muhafazalar ve erişilebilir elektriksel bileşenler incelenir.
Kablo ve halat kılavuzları
Elektrik kabloları ve halatların platform hareketi sırasında sıkışmasını, sürtünmesini veya dolaşmasını önleyen düzenler değerlendirilir.
Kapasite ve işaretlemeler
Azami yük, kişi sayısı, platform kapasitesi, kullanım talimatları ve güvenlik uyarılarının görünür ve okunabilir olması kontrol edilir.
Fonksiyon testleri
Yükseltme, indirme, frenleme, limit, dengeleme, acil durdurma ve acil indirme fonksiyonları güvenli koşullarda denenir.
Yük ve güvenlik deneyleri
Donanımın kapasitesine, kurulum özelliklerine ve güncel kriterlere göre gerekli yük, fren ve güvenlik sistemi deneyleri uygulanır.
Kontrol Öncesi
İşletmenin Hazırlaması Gerekenler
- Donanımın marka, model, seri numarası ve üretim yılı bilgileri
- Platform kapasitesi, kişi sayısı ve platform uzunluğu
- Üretici kullanım, kurulum, bakım ve teknik dokümanları
- Askı sistemi ve ankraj yerleşim projesi
- Varsa statik hesap ve yapı uygunluk bilgileri
- Önceki periyodik kontrol, bakım ve onarım raporları
- Halat, palanga, fren veya güvenlik tertibatı değişim kayıtları
- Geçici sistemlerde güncel kurulum ve montaj kayıtları
- Çatı ve askı sistemine güvenli erişim
- Platformun bütün hareketlerini yapabileceği boş cephe alanı
- Çalışma bölgesinin yaya ve araç trafiğinden ayrılması
- Ekipmanı tanıyan yetkili operatörün hazır bulunması
- Elektrik beslemesinin ve kumanda sisteminin çalışır durumda olması
- Taşıyıcı ve emniyet halatlarının tamamına erişim
- Yük deneyinde kullanılacak uygun ve doğrulanabilir deney yükü
- Uygun hava ve rüzgâr koşulları
- Yüksekte çalışma ve kurtarma planının hazır olması
- Düşmeye karşı koruyucu kişisel donanımların hazır bulunması
Raporlama
Kontrol Raporunda Neler Bulunur?
- İş yeri, yapı ve ekipman tanımlama bilgileri
- Marka, model, seri numarası ve üretim yılı
- Platform uzunluğu, kapasitesi ve kişi sayısı
- Kurulum, askı ve ankraj sistemine ilişkin bilgiler
- Platform ve korkuluk sistemi bulguları
- Askı kolları, karşı ağırlıklar ve sabitleme tespitleri
- Taşıyıcı ve emniyet halatlarının değerlendirilmesi
- Halat uç bağlantıları ve kılavuz sistemleri bulguları
- Kaldırma mekanizmaları ve fren sonuçları
- Düşme önleyici tertibat kontrol sonuçları
- Eğim, limit, acil durdurma ve acil indirme sistemi sonuçları
- Kumanda ve elektrik sistemi bulguları
- Uygulanan fonksiyon ve yük deneylerinin yöntemi
- Kullanılan deney yükü ve deney sonuçları
- Tespit edilen teknik bulgular
- Kontrol sonucu ve teknik kanaat
- Kontrolü gerçekleştiren yetkili kişinin kayıt bilgileri
Kontrol Süreci
Asılı Erişim Donanımı Kontrolü Nasıl İlerler?
- 1
Sistem bilgilerinin alınması
Platform tipi, kapasitesi, kişi sayısı, askı düzeni, çalışma yüksekliği ve kullanım biçimi belirlenir.
- 2
Doküman incelemesi
Üretici belgeleri, kurulum projesi, statik bilgiler, bakım kayıtları ve önceki kontrol raporları değerlendirilir.
- 3
Çatı ve askı sistemi kontrolü
Askı kolları, karşı ağırlıklar, ankrajlar, bağlantılar ve yapıyla ilişkili sabitlemeler incelenir.
- 4
Platform muayenesi
Platform konstrüksiyonu, modül bağlantıları, taban, korkuluklar ve giriş bölümü değerlendirilir.
- 5
Halat ve kaldırma sistemi kontrolü
Taşıyıcı ve emniyet halatları, uç bağlantıları, palangalar, motorlar ve frenler incelenir.
- 6
Güvenlik sistemi kontrolleri
Düşme önleyiciler, limitler, eğim sistemi, acil durdurma ve acil indirme düzenleri değerlendirilir.
- 7
Yüksüz fonksiyon testleri
Platformun yükseltme, indirme, durdurma, dengeleme ve kumanda fonksiyonları güvenli koşullarda denenir.
- 8
Yük ve güvenlik deneyleri
Sistemin kapasitesine ve güncel kriterlere uygun deneyler kontrollü çalışma alanında uygulanır.
- 9
Deney sonrası inceleme
Platform, askı sistemi, halatlar, frenler ve güvenlik bileşenleri deney sonrasında yeniden değerlendirilir.
- 10
Zorunlu formatta raporlama
Kontrol kapsamı, deneyler, teknik bulgular ve sonuçlar güncel zorunlu rapor formatına uygun biçimde kayıt altına alınır.
Saha Bulguları
Sık Karşılaşılabilen Teknik Bulgular
Aşağıdaki maddeler kesin uygunsuzluk listesi değildir. Kontrol sonucu yalnızca sahada yapılan inceleme ve ölçümler sonrasında oluşturulur.
- Ekipman veya kapasite etiketinin eksik olması
- Platform konstrüksiyonunda deformasyon veya korozyon
- Modül bağlantılarında gevşeme veya eksik bağlantı elemanı
- Korkuluk, ara korkuluk veya tekmelik eksikliği
- Platform tabanında hasar veya kaymaz yüzey eksikliği
- Askı kollarında deformasyon veya uygunsuz uzatma
- Karşı ağırlıkların eksik, işaretsiz veya sabitlenmemiş olması
- Ankraj ve askı bağlantılarında gevşeme
- Taşıyıcı halatta tel kopması, ezilme veya korozyon
- Emniyet halatının eksik veya hasarlı olması
- Halat uç bağlantılarının uygunsuz olması
- Palanga veya kaldırma motorunda anormal ses ve aşınma
- Frenlerin platformu güvenli biçimde tutmaması
- Düşme önleyici tertibatın çalışmaması
- Platform eğim sisteminin çalışmaması
- Üst sınır şalterinin çalışmaması
- Acil durdurma sisteminin çalışmaması
- Acil indirme sisteminin çalışmaması
- Elektrik kablolarında aşınma veya hasar
- Kumanda butonlarının işaretlerinin silinmiş olması
- Kurulum, bakım ve önceki kontrol kayıtlarının bulunmaması
Mevzuat
Asılı Erişim Donanımı Zorunlu Kontrol Kriterleri ve Rapor Formatı
Asılı erişim donanımları kaldırma ve iletme ekipmanları kapsamında değerlendirilir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından bu ekipman için zorunlu periyodik kontrol rapor formatı ve kontrol kriterleri yayımlanmıştır. Kontrolün güncel resmî format, üretici talimatları, kurulum projesi ve ekipmanın mevcut teknik özellikleri esas alınarak gerçekleştirilmesi gerekir.
Kontrol Dönemi
Kontrol Süresi Nasıl Belirlenir?
Kontrol dönemi; yürürlükteki mevzuat, ekipmana özgü zorunlu kontrol kriterleri, üretici talimatları, kullanım yoğunluğu, kurulum biçimi, çevresel koşullar ve önceki kontrol sonuçlarına göre belirlenir. Yeni kurulum, yer değişikliği, halat veya askı sistemi değişimi, önemli onarım, düşme, darbe, aşırı yükleme ya da uzun süre kullanım dışı kalma sonrasında ilave kontrol gerekebilir.
Yetkili Kişi
Kontrolü Kim Gerçekleştirebilir?
Asılı erişim donanımı periyodik kontrolünün; kaldırma ve iletme ekipmanları alanında ilgili meslek, eğitim, kayıt ve yetki şartlarını taşıyan periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi tarafından gerçekleştirilmesi ve güncel zorunlu rapor formatının kullanılması gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Asılı Erişim Donanımı Kontrolü Hakkında
Asılı erişim donanımı nedir?
Çalışanların bina cephesi veya yüksek çalışma bölgelerine ulaşmasını sağlayan, halatlarla askıya alınmış ve yükseltilip indirilebilen çalışma platformu sistemidir.
Asılı erişim donanımı ile asılı iskele aynı mıdır?
Günlük kullanımda benzer ifadeler kullanılabilir. Teknik kapsam, sistemin geçici veya kalıcı olması, kaldırma mekanizması ve üretici tasarımına göre belirlenmelidir.
Askı kolları ve karşı ağırlıklar kontrol edilir mi?
Evet. Askı kolları, karşı ağırlıklar, ankrajlar ve sabitleme bağlantıları kontrolün temel parçalarıdır.
Taşıyıcı ve emniyet halatları ayrı ayrı kontrol edilir mi?
Evet. Ana taşıyıcı halatlar ile bağımsız emniyet halatları fiziksel durum, bağlantı ve güzergâh açısından ayrı ayrı değerlendirilir.
Düşme önleyici sistem kontrol edilir mi?
Evet. Aşırı hız veya taşıyıcı sistem arızasında platformu durdurması gereken güvenlik tertibatı fonksiyonel olarak değerlendirilir.
Kontrol sırasında platform çalıştırılır mı?
Güvenli saha koşulları sağlandıktan sonra yükseltme, indirme, frenleme, limit, dengeleme ve acil indirme fonksiyonları denenir.
Asılı erişim donanımı için zorunlu rapor formatı var mı?
Evet. ÇSGB tarafından ekipmana özgü zorunlu periyodik kontrol rapor formatı ve kontrol kriterleri yayımlanmıştır.
Karşı ağırlık yerine farklı malzeme kullanılabilir mi?
Karşı ağırlık sistemi üretici tasarımına uygun, tanımlanmış, sabitlenmiş ve yerinden çıkarılması önlenmiş olmalıdır.
Platform başka binaya taşındığında yeniden kontrol gerekir mi?
Yeni kurulum, askı noktası veya konfigürasyon değişikliği sistemin güvenliğini etkileyebileceği için ilave kontrol gerekebilir.
Bakım yapılması periyodik kontrol yerine geçer mi?
Hayır. Bakım ve periyodik kontrol farklı amaçlara sahip işlemlerdir.
Resmî Kaynaklar
İçeriğin Dayandığı Kaynaklar
Mevzuat ve kontrol kriterleri değişebilir. Uygulamada kontrol tarihinde yürürlükte bulunan resmî belgeler esas alınmalıdır.
Kontrol Talebi
Asılı Erişim Donanımı Kontrolünüzü Planlayın
Platformun tipi, kapasitesi, uzunluğu, çalışma yüksekliği, askı ve ankraj sistemi, üretici belgeleri, kurulum projesi ve önceki raporlarını paylaşın. Kontrolü güncel zorunlu kriterlere göre planlayalım.