Kaldırma Ekipmanları
Transpalet Periyodik Kontrolü
Manuel veya akülü transpaletleri; taşıyıcı şasi, çatallar, kaldırma mekanizması, hidrolik sistem, tekerlekler, dümen kolu, frenler, sürüş kumandaları ve güvenlik donanımlarıyla birlikte değerlendirerek raporluyoruz.
Genel Tanım
Transpalet Nedir?
Transpalet; paletli yüklerin çatallar aracılığıyla zeminden sınırlı bir yüksekliğe kaldırılması ve kısa mesafelerde yatay olarak taşınması amacıyla kullanılan manuel veya motorlu iş ekipmanıdır.
Transpaletler manuel hidrolik, yarı elektrikli, akülü yaya kumandalı veya operatör platformlu farklı tasarımlarda üretilebilir.
Periyodik kontrol yalnızca çatalların yükselip alçalmasının denenmesinden oluşmaz. Şasi, çatallar, bağlantılar, hidrolik kaldırma sistemi, dümen kolu, tekerlekler, frenler ve ekipmanın tipine göre elektrikli sürüş sistemi birlikte değerlendirilir.
Kendinden tahrikli transpaletlerde sürüş, fren, acil yön değiştirme, kumanda, akü ve ikaz sistemleri; manuel transpaletlerde ise pompa, indirme valfi, dümen kolu ve mekanik taşıyıcı bileşenler öne çıkar.
Yağlama, tekerlek değişimi, hidrolik conta yenileme, akü bakımı veya arıza onarımı periyodik kontrolün yerine geçmez.
Neden Önemlidir?
Çatal, Kaldırma, Yürüyüş ve Fren Sistemlerini Birlikte Değerlendirin
- Çatal ve taşıyıcı şasideki eğilme, çatlak belirtisi ve deformasyonların belirlenmesine yardımcı olur.
- Hidrolik pompa, silindir, indirme valfi ve bağlantılardaki sorunların tespitini destekler.
- Tekerlek, rulman, aks ve dümen sistemindeki aşınmaların değerlendirilmesini sağlar.
- Kendinden tahrikli modellerde fren ve sürüş kumandalarının kontrol edilmesine yardımcı olur.
- Akü, enerji bağlantıları ve acil güvenlik sistemlerinin mevcut durumunun değerlendirilmesini sağlar.
- Fonksiyon ve yük deneyi sonuçlarının ekipman bazında raporlanmasını sağlar.
Kontrol Kapsamı
Transpalet Kontrolünde Neler İncelenir?
Aşağıdaki maddeler genel kontrol kapsamını gösterir. Nihai muayene, fonksiyon ve yük deneyi adımları transpaletin manuel veya motorlu olmasına, kapasitesine ve güncel teknik kriterlere göre belirlenir.
Ekipman kimlik bilgileri
Marka, model, seri numarası, üretim yılı, azami kapasite, kaldırma yüksekliği ve tahrik tipi kayıt altına alınır.
Kapasite etiketi
Azami taşıma kapasitesi, üretici bilgileri ve güvenlik işaretlerinin görünür ve okunabilir olması kontrol edilir.
Ana şasi
Taşıyıcı gövde, kaynak bölgeleri ve bağlantılar deformasyon, çatlak belirtisi, darbe ve korozyon açısından incelenir.
Çatallar
Çatal kolları; eğilme, burulma, çatlak belirtisi, aşınma, uç hasarı ve iki çatal arasındaki seviye farkı açısından değerlendirilir.
Çatal bağlantıları
Çatalların ana gövdeye bağlandığı bölgeler, kaynaklar, pimler ve taşıyıcı bağlantılar incelenir.
Kaldırma bağlantı sistemi
Makas, bağlantı çubukları, miller, pimler, burçlar ve yük tekerleği taşıyıcı bağlantıları aşınma ve boşluk açısından kontrol edilir.
Hidrolik pompa
Manuel veya elektrikli hidrolik pompa; çalışma, yağ kaçağı, anormal ses ve kaldırma performansı açısından değerlendirilir.
Hidrolik silindir
Silindir gövdesi, piston kolu, keçeler ve bağlantılar sızıntı, çizik, deformasyon ve güvenli yük tutma açısından incelenir.
İndirme valfi
Yükün kontrollü biçimde indirilmesini sağlayan valf ve kumanda düzeninin düzgün çalışması kontrol edilir.
Kendiliğinden alçalma
Çatalların yük altında kontrolsüz veya aşırı hızda alçalıp alçalmadığı değerlendirilir.
Dümen kolu
Dümen kolu, bağlantı noktası, yay veya geri dönüş sistemi, kumanda kolu ve yönlendirme fonksiyonu kontrol edilir.
Yönlendirme tekerleği
Ana yönlendirme tekerleği, jant, rulman, aks ve bağlantılar aşınma, hasar ve serbest hareket açısından incelenir.
Yük tekerlekleri
Çatal uçlarındaki yük tekerlekleri; aşınma, parça kopması, sıkışma, rulman ve aks durumu açısından değerlendirilir.
Tekerlek bağlantıları
Akslar, pimler, segmanlar, somunlar ve diğer kilitleme elemanları eksiklik ve gevşeme açısından kontrol edilir.
Sürüş sistemi
Kendinden tahrikli modellerde yürüyüş motoru, redüktör, tahrik tekerleği ve bağlantılar değerlendirilir.
Servis freni
Motorlu transpaletlerde normal sürüş sırasında ekipmanı güvenli biçimde durduran fren sistemi fonksiyonel olarak kontrol edilir.
Park freni
Varsa park freninin ekipmanın istem dışı hareketini önleme fonksiyonu değerlendirilir.
Dümen kolu konum freni
Yaya kumandalı modellerde dümen kolunun üst ve alt güvenlik konumlarında sürüşü durdurma fonksiyonu kontrol edilir.
Acil yön değiştirme butonu
Operatör ile ekipman arasında sıkışma riski oluştuğunda ters yönde hareket sağlaması gereken güvenlik butonu değerlendirilir.
Sürüş kumandaları
İleri-geri hareket, hız kontrolü, kaldırma, indirme ve korna kumandalarının doğru ve istem dışı harekete neden olmayacak şekilde çalışması kontrol edilir.
Acil durdurma veya enerji kesme
Akülü modellerde acil durdurma, akü ayırma veya enerji kesme sisteminin erişilebilirliği ve fonksiyonu değerlendirilir.
Akü sistemi
Akü, sabitleme düzeni, kutup başları, kablolar, fişler, muhafaza ve şarj bağlantıları incelenir.
Korna ve ikaz sistemleri
Korna, ışıklı ikazlar ve varsa geri hareket uyarılarının çalışması kontrol edilir.
Operatör platformu
Platformlu modellerde basma yüzeyi, korkuluk, yan koruma, katlanma ve operatör algılama sistemleri değerlendirilir.
Yüksüz fonksiyon deneyleri
Kaldırma, indirme, yönlendirme, sürüş, fren, korna ve güvenlik fonksiyonları yüksüz olarak denenir.
Yük deneyi
Transpaletin kapasitesi, üretici talimatları ve güncel kriterlere uygun deney yüküyle kaldırma, tutma, indirme ve gerekli taşıma deneyleri uygulanır.
Kontrol Öncesi
İşletmenin Hazırlaması Gerekenler
- Transpaletin marka, model, seri numarası ve üretim yılı bilgileri
- Azami kapasite ve kaldırma yüksekliği
- Manuel, yarı elektrikli veya kendinden tahrikli tip bilgisi
- Üretici kullanım, bakım ve teknik dokümanları
- Önceki periyodik kontrol, bakım ve onarım raporları
- Pompa, silindir, tekerlek, fren veya akü değişim kayıtları
- Kontrol alanının yaya ve araç trafiğinden ayrılması
- Düz, sağlam ve güvenli test zemini
- Ekipmanın bütün hareketlerini yapabileceği yeterli alan
- Akülü modellerde yeterli akü şarjı
- Ekipmanı tanıyan yetkili personelin hazır bulunması
- Yük deneyi için uygun ve doğrulanabilir paletli deney yükü
- Deney yükünün çatallara güvenli biçimde alınabilmesi
- Platformlu modellerde operatör alanına güvenli erişim
Raporlama
Kontrol Raporunda Neler Bulunur?
- İş yeri ve ekipman tanımlama bilgileri
- Transpaletin marka, model, seri numarası ve üretim yılı
- Ekipman tipi, kapasitesi ve kaldırma yüksekliği
- Üretici belgeleri ve önceki rapor değerlendirmesi
- Ana şasi ve çatal sistemi bulguları
- Kaldırma bağlantıları, pim ve burç tespitleri
- Hidrolik pompa, silindir ve indirme valfi sonuçları
- Dümen kolu ve yönlendirme sistemi değerlendirmesi
- Tekerlek, rulman ve aks sistemi bulguları
- Motorlu modellerde sürüş ve fren sistemi sonuçları
- Kumanda, acil yön değiştirme ve acil durdurma bulguları
- Akü, kablo ve enerji bağlantısı değerlendirmesi
- İkaz sistemleri ve operatör platformu bulguları
- Uygulanan fonksiyon ve yük deneylerinin yöntemi
- Kullanılan deney yükü ve deney sonuçları
- Tespit edilen teknik bulgular
- Kontrol sonucu ve teknik kanaat
- Kontrolü gerçekleştiren yetkili kişinin kayıt bilgileri
Kontrol Süreci
Transpalet Periyodik Kontrolü Nasıl İlerler?
- 1
Ekipman tipinin belirlenmesi
Transpaletin manuel veya motorlu olması, kapasitesi, kaldırma yüksekliği ve kullanım koşulları belirlenir.
- 2
Doküman incelemesi
Üretici belgeleri, önceki kontrol, bakım, onarım ve parça değişim kayıtları değerlendirilir.
- 3
Saha hazırlığı
Düz ve güvenli test zemini hazırlanır, kontrol alanı yaya ve araç trafiğinden ayrılır.
- 4
Şasi ve çatal muayenesi
Ana gövde, çatallar, kaynaklar, bağlantılar, pimler, burçlar ve kaldırma bağlantıları incelenir.
- 5
Hidrolik sistem kontrolü
Pompa, silindir, indirme valfi, bağlantılar ve yük tutma fonksiyonu değerlendirilir.
- 6
Tekerlek ve yönlendirme kontrolü
Dümen kolu, yönlendirme tekerleği, yük tekerlekleri, rulmanlar ve akslar kontrol edilir.
- 7
Sürüş ve güvenlik sistemleri
Motorlu modellerde sürüş, fren, acil yön değiştirme, enerji kesme, akü ve ikaz sistemleri değerlendirilir.
- 8
Yüksüz fonksiyon deneyleri
Kaldırma, indirme, yönlendirme, sürüş ve fren fonksiyonları güvenli koşullarda denenir.
- 9
Yük deneyi
Transpaletin kapasitesine ve teknik özelliklerine uygun yükle gerekli deneyler uygulanır.
- 10
Deney sonrası inceleme
Çatallar, hidrolik sistem, bağlantılar, tekerlekler ve frenler deney sonrasında yeniden değerlendirilir.
- 11
Raporlama
Kontrol kapsamı, uygulanan deneyler, teknik bulgular, sonuçlar ve kanaat raporlanır.
Saha Bulguları
Sık Karşılaşılabilen Teknik Bulgular
Aşağıdaki maddeler kesin uygunsuzluk listesi değildir. Kontrol sonucu yalnızca sahada yapılan inceleme ve ölçümler sonrasında oluşturulur.
- Kapasite veya ekipman etiketinin eksik ya da okunamaz olması
- Şasi veya çatallarda eğilme, burulma ve deformasyon
- Çatal uçları arasında seviye farkı
- Kaynak bölgelerinde çatlak veya yüzey bozukluğu belirtisi
- Kaldırma bağlantılarında gevşeme veya aşırı boşluk
- Pim ve burçlarda aşınma
- Hidrolik pompa veya silindirde yağ kaçağı
- Çatalların yük altında kendiliğinden alçalması
- İndirme valfinin yükü kontrolsüz indirmesi
- Dümen kolunda aşırı boşluk veya geri dönüş problemi
- Yönlendirme tekerleğinde aşınma veya parça kopması
- Yük tekerleklerinde sıkışma, aşınma veya rulman hasarı
- Tekerlek aksı veya kilitleme elemanlarında eksiklik
- Sürüş motoru veya redüktörde anormal ses
- Servis freninin yetersiz çalışması
- Park veya dümen konum freninin çalışmaması
- Acil yön değiştirme butonunun çalışmaması
- Acil durdurma sisteminin çalışmaması
- Sürüş kumandalarında istem dışı hareket
- Akü bağlantılarında gevşeme veya korozyon
- Akü ve enerji kablolarında hasar
- Korna veya ikaz sisteminin çalışmaması
- Operatör platformunda hasar veya koruma eksikliği
- Bakım ve önceki kontrol kayıtlarının bulunmaması
Mevzuat
Transpaletlerde Periyodik Kontrol ve KK05 Kriterleri
Kendinden tahrikli transpaletler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı dokümanlarında forkliftlerle birlikte kendinden tahrikli endüstriyel araç grubu altında ele alınmaktadır. Kontrolün transpaletin manuel veya motorlu yapısı ayrıştırılarak; yürürlükteki mevzuat, kontrol tarihinde geçerli KK05 dokümanı, üretici talimatları ve ekipmanın mevcut teknik özellikleri esas alınarak gerçekleştirilmesi gerekir.
Kontrol Dönemi
Kontrol Süresi Nasıl Belirlenir?
Kontrol dönemi; yürürlükteki mevzuat, üretici talimatları, kullanım yoğunluğu, taşınan yükler, çalışma zemini ve önceki kontrol sonuçlarına göre belirlenir. Çatal, şasi, pompa, silindir, fren veya sürüş sisteminde önemli onarım, kaza, çarpma, aşırı yükleme ya da uzun süre kullanım dışı kalma sonrasında ilave kontrol gerekebilir.
Yetkili Kişi
Kontrolü Kim Gerçekleştirebilir?
Transpalet periyodik kontrolünün; kaldırma ve iletme ekipmanları alanında ilgili meslek, eğitim, kayıt ve yetki şartlarını taşıyan periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi tarafından gerçekleştirilmesi gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Transpalet Periyodik Kontrolü Hakkında
Transpalet periyodik kontrolü nedir?
Transpaletin şasi, çatal, kaldırma sistemi, hidrolik bileşen, tekerlek ve ekipman tipine göre sürüş ile fren sistemlerinin değerlendirilerek raporlanmasıdır.
Manuel transpaletler de kontrol edilir mi?
Evet. Manuel transpaletlerde şasi, çatallar, hidrolik pompa, silindir, indirme valfi, dümen kolu ve tekerlek sistemi değerlendirilir.
Akülü transpaletin kontrolü manuel transpaletle aynı mıdır?
Hayır. Akülü modellerde sürüş motoru, frenler, kumandalar, acil yön değiştirme, acil durdurma, akü ve elektrik sistemi ayrıca kontrol edilir.
Transpalet için özel kontrol kriteri var mı?
Kendinden tahrikli transpaletler için ÇSGB dokümanlarında KK05 Kendinden Tahrikli Endüstriyel Araç kontrol kriterleri yer almaktadır.
Transpalet çatalları kontrol edilir mi?
Evet. Çatallar eğilme, burulma, çatlak belirtisi, aşınma ve iki çatal arasındaki seviye farkı açısından incelenir.
Transpalet kontrolünde yük deneyi yapılır mı?
Uygulanacak deney yükü ve yöntem; transpaletin kapasitesi, tipi, üretici talimatları ve güncel kriterlere göre belirlenir.
Çatalların kendiliğinden alçalması uygun mudur?
Yük altında kontrolsüz veya kabul edilemeyecek hızda alçalma, hidrolik sistem ve yük tutma fonksiyonu açısından değerlendirilmesi gereken bir bulgudur.
Acil yön değiştirme butonu kontrol edilir mi?
Yaya kumandalı motorlu transpaletlerde operatör sıkışmasını azaltmaya yönelik acil yön değiştirme sistemi kontrol edilir.
Tekerlek değişimi sonrasında kontrol gerekir mi?
Normal bakım işlemi her durumda tam periyodik kontrol gerektirmeyebilir; ancak taşıma ve yönlendirme güvenliğini etkileyen önemli değişiklikler teknik olarak değerlendirilmelidir.
Bakım yapılması periyodik kontrolün yerine geçer mi?
Hayır. Bakım, onarım ve periyodik kontrol farklı amaçlara sahip işlemlerdir.
Resmî Kaynaklar
İçeriğin Dayandığı Kaynaklar
Mevzuat ve kontrol kriterleri değişebilir. Uygulamada kontrol tarihinde yürürlükte bulunan resmî belgeler esas alınmalıdır.
Kontrol Talebi
Transpalet Periyodik Kontrolünüzü Planlayın
Transpaletin manuel veya motorlu tipi, kapasitesi, kaldırma yüksekliği, üretici belgeleri, bakım kayıtları ve önceki kontrol raporlarını paylaşın. Kontrolü ekipmanın teknik yapısına göre planlayalım.